🔐 Permission Kuralları: Root YASAK!

📅 Tarih: 2025-11-18 | 🎯 Amaç: Permission hatalarını önlemek | ⚠️ KRİTİK: Root kullanımı site çöktürür!

🔴 KRİTİK KURAL: Root ASLA Kullanma!

❌ ROOT KULLANIMI YASAK!

Dosya oluştururken ASLA root kullanıcısı olarak işlem yapma!

❌ YANLIŞ (Site çöker!):
# Root kullanıcısı olarak dosya oluşturma
touch /path/to/file.php
echo "content" > /path/to/file.php

Sonuç:
- Owner: root:root → Nginx okuyamaz!
- Permission: 644 bile olsa → Nginx/PHP-FPM erişemez!
- Site: 500 Internal Server Error!
                

✅ DOĞRU: tuufi.com_ Kullanıcısı İle İşlem Yap!

TÜM dosya işlemleri tuufi.com_ kullanıcısı ile yapılmalı!

✅ DOĞRU:
# tuufi.com_ kullanıcısı olarak işlem yap
sudo -u tuufi.com_ touch /path/to/file.php
sudo -u tuufi.com_ bash -c 'echo "content" > /path/to/file.php'

Sonuç:
- Owner: tuufi.com_:psaserv → Nginx okuyabilir!
- Permission: Otomatik doğru → PHP-FPM çalışır!
- Site: Çalışır! ✅
                

⚠️ Neden Root Kullanımı Tehlikeli?

Problem 1: Ownership Hatası

Root ile oluşturulan dosyalar root:root owner'ına sahip olur. Nginx ve PHP-FPM bu dosyaları okuyamaz!

# Root ile dosya oluştur
touch /var/www/vhosts/tuufi.com/httpdocs/test.php

# Owner kontrolü
ls -la /var/www/vhosts/tuufi.com/httpdocs/test.php
-rw-r--r-- 1 root root 0 Nov 18 14:30 test.php

# Nginx çalışır mı?
❌ HAYIR! 403 Forbidden veya 500 Error!
                

Problem 2: Permission Cascade

Root ile klasör oluşturursan, içindeki TÜM dosyalar root:root olur!

# Root ile klasör oluştur
mkdir -p /var/www/vhosts/tuufi.com/httpdocs/public/readme/2025/11/18/test/

# İçine dosya oluştur
touch /var/www/vhosts/tuufi.com/httpdocs/public/readme/2025/11/18/test/index.html

# SONUÇ: TÜM DOSYALAR ROOT:ROOT!
ls -la /var/www/vhosts/tuufi.com/httpdocs/public/readme/2025/11/18/test/
drwxr-xr-x 2 root root ... test/
-rw-r--r-- 1 root root ... index.html
                

Problem 3: Güvenlik Riski

Root ile yazılan dosyalar, sadece root tarafından değiştirilebilir. Bu da deployment ve güncelleme sorunlarına yol açar!

✅ Doğru Permission Workflow

Adım 1: ASLA Root Kullanma!

❌ YAPMA:
mkdir /path/to/directory
touch /path/to/file.php

✅ YAP:
sudo -u tuufi.com_ mkdir /path/to/directory
sudo -u tuufi.com_ touch /path/to/file.php
                

Adım 2: Claude Write/Edit Tool Kullandıysan → chown/chmod Gerekli!

Claude'un Write/Edit tool'u root olarak çalıştığı için, oluşturduğu dosyalar root:root olur. MUTLAKA düzelt!

# 1. Owner değiştir (ZORUNLU!)
sudo chown tuufi.com_:psaserv /path/to/file.php

# 2. Permission düzelt (ZORUNLU!)
sudo chmod 644 /path/to/file.php  # Dosyalar için

# 3. Klasör ise
sudo chmod 755 /path/to/directory/

# 4. Test et
curl -I https://ixtif.com/path/to/file.php
# Beklenen: HTTP/2 200
                

Adım 3: Toplu Düzeltme (Klasör İçindeki Tüm Dosyalar)

# Tüm klasörü düzelt
sudo chown -R tuufi.com_:psaserv /path/to/directory/

# Dosyaları 644 yap
sudo find /path/to/directory/ -type f -exec chmod 644 {} \;

# Klasörleri 755 yap
sudo find /path/to/directory/ -type d -exec chmod 755 {} \;
                

📋 Karşılaştırma Tablosu

❌ Root Kullanımı (YANLIŞ)

# Dosya oluştur
mkdir -p public/readme/2025/11/18/test/
touch public/readme/2025/11/18/test/index.html

# Owner
ls -la public/readme/2025/11/18/test/
root:root

# Sonuç
❌ 500 Error
❌ Nginx okuyamaz
❌ Site çöker
                    

✅ tuufi.com_ Kullanımı (DOĞRU)

# Dosya oluştur
sudo -u tuufi.com_ mkdir -p public/readme/2025/11/18/test/
sudo -u tuufi.com_ touch public/readme/2025/11/18/test/index.html

# Owner
ls -la public/readme/2025/11/18/test/
tuufi.com_:psaserv

# Sonuç
✅ 200 OK
✅ Nginx okur
✅ Site çalışır
                    

🛠️ Pratik Örnekler

Örnek 1: HTML Rapor Oluşturma

❌ YANLIŞ (Root):
mkdir -p public/readme/2025/11/18/blog-analiz/v1/
echo "content" > public/readme/2025/11/18/blog-analiz/v1/index.html

✅ DOĞRU (tuufi.com_):
sudo -u tuufi.com_ mkdir -p public/readme/2025/11/18/blog-analiz/v1/
sudo -u tuufi.com_ bash -c 'echo "content" > public/readme/2025/11/18/blog-analiz/v1/index.html'

VEYA (Claude Write tool kullandıysan):
# Write tool ile oluştur (root:root olur)
# Sonra düzelt:
sudo chown tuufi.com_:psaserv public/readme/2025/11/18/blog-analiz/v1/index.html
sudo chmod 644 public/readme/2025/11/18/blog-analiz/v1/index.html
                

Örnek 2: MD TODO Dosyası Oluşturma

❌ YANLIŞ (Root):
mkdir -p readme/claude-docs/todo/2025/11/18/
touch readme/claude-docs/todo/2025/11/18/todo-14-30-payment.md

✅ DOĞRU (tuufi.com_):
sudo -u tuufi.com_ mkdir -p readme/claude-docs/todo/2025/11/18/
sudo -u tuufi.com_ touch readme/claude-docs/todo/2025/11/18/todo-14-30-payment.md

VEYA (Claude Write tool kullandıysan):
sudo chown tuufi.com_:psaserv readme/claude-docs/todo/2025/11/18/todo-14-30-payment.md
sudo chmod 644 readme/claude-docs/todo/2025/11/18/todo-14-30-payment.md
                

Örnek 3: Blade Dosyası Oluşturma

✅ DOĞRU Workflow:
# 1. Claude Write tool ile dosya oluştur
# (resources/views/components/blog/author.blade.php)

# 2. Permission düzelt (ZORUNLU!)
sudo chown tuufi.com_:psaserv resources/views/components/blog/author.blade.php
sudo chmod 644 resources/views/components/blog/author.blade.php

# 3. OPcache reset (PHP dosyaları için)
curl -s -k https://ixtif.com/opcache-reset.php > /dev/null

# 4. Test et
curl -I https://ixtif.com/blog/test-post
# Beklenen: HTTP/2 200
                

🎯 Özet Kurallar

✅ ZORUNLU KURALLAR

ASLA root kullanma! → Tüm işlemler tuufi.com_ ile
Claude Write/Edit tool kullandıysan → chown + chmod yap!
Her dosya oluşturduktan sonra → Permission kontrol et!
Owner: tuufi.com_:psaserv (ZORUNLU!)
Permission: 644 (dosya), 755 (klasör)
Test et: curl -I ile 200 OK kontrolü

❌ YASAK İŞLEMLER

Root olarak dosya oluşturma
Root olarak klasör oluşturma
root:root ownership bırakma
Permission düzeltmeyi unutma
Test etmeden devam etme